Opóźniony lub odwołany lot to nie tylko strata czasu – w wielu przypadkach linia lotnicza musi zapewnić opiekę na lotnisku i wypłacić odszkodowanie. Prawa pasażerów w Unii Europejskiej wynikają z rozporządzenia (WE) nr 261/2004. W 2026 r. przyjęto jego reformę, ale nowe przepisy jeszcze nie obowiązują. Poniżej wyjaśniamy zasady obowiązujące dziś i to, co się zmieni (stan na początek października 2026 r.).
Kogo chronią przepisy
Rozporządzenie 261/2004 obejmuje:
- loty z lotnisk w Unii Europejskiej – niezależnie od tego, czy wykonuje je przewoźnik unijny, czy spoza UE,
- loty z krajów spoza UE do Unii – jeśli wykonuje je przewoźnik unijny.
Przepisy stosuje się też do Islandii, Norwegii i Szwajcarii. Wielka Brytania od 2021 r. jest dla tych przepisów krajem trzecim.
Odszkodowanie za opóźnienie lub odwołanie lotu
Odszkodowanie przysługuje, gdy lot dotarł do celu z opóźnieniem co najmniej 3 godzin, został odwołany bez uprzedzenia z odpowiednim wyprzedzeniem (co do zasady mniej niż 14 dni przed wylotem) albo pasażerowi odmówiono przyjęcia na pokład. Wysokość zależy od odległości:
- 250 euro – loty do 1500 km,
- 400 euro – loty wewnątrz UE powyżej 1500 km oraz inne loty od 1500 do 3500 km,
- 600 euro – pozostałe loty.
Liczy się opóźnienie w chwili przylotu do miejsca docelowego, a nie przy wylocie. Odszkodowanie nie przysługuje, jeśli przewoźnik wykaże, że przyczyną były nadzwyczajne okoliczności, których nie dało się uniknąć mimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków (np. ekstremalna pogoda czy decyzje kontroli ruchu lotniczego).
Opieka na lotnisku – posiłki, napoje, hotel
Niezależnie od odszkodowania, przy dłuższym oczekiwaniu przewoźnik musi zapewnić posiłki i napoje odpowiednie do czasu oczekiwania, dwie rozmowy telefoniczne lub wiadomości e-mail, a gdy konieczny jest nocleg – hotel i transport między lotniskiem a hotelem. Obowiązek opieki przy opóźnieniu powstaje:
- od 2 godzin – przy lotach do 1500 km,
- od 3 godzin – przy lotach wewnątrz UE powyżej 1500 km i innych lotach od 1500 do 3500 km,
- od 4 godzin – przy pozostałych lotach.
Opieka przysługuje także przy nadzwyczajnych okolicznościach. Zachowaj paragony – jeśli linia nie zapewni pomocy, możesz domagać się zwrotu rozsądnych wydatków.
Zwrot pieniędzy albo zmiana trasy
Przy odwołaniu lotu możesz wybrać zwrot ceny biletu albo przelot zastępczy do celu w najbliższym możliwym terminie lub w późniejszym, dogodnym dla Ciebie terminie. Przy opóźnieniu wynoszącym co najmniej 5 godzin możesz zrezygnować z podróży i żądać zwrotu pieniędzy za bilet.
Jak złożyć reklamację i co dalej
- Złóż reklamację do linii lotniczej – najlepiej przez formularz na jej stronie, z numerem rezerwacji i kartą pokładową. Na stronie Rzecznika Praw Pasażerów są wzory reklamacji i kalkulator odszkodowania.
- Linia ma 30 dni na odpowiedź.
- Jeśli nie odpowie lub odmówi, możesz złożyć wniosek do Rzecznika Praw Pasażerów przy Prezesie Urzędu Lotnictwa Cywilnego – najwcześniej po 30 dniach od reklamacji i najpóźniej w ciągu roku od dnia lotu – albo pozwać przewoźnika do sądu.
Postępowanie przed Rzecznikiem jest polubowne, ale trwa: we wrześniu 2026 r. Rzecznik rozpatrywał wnioski złożone w maju 2026 r. Jego wszczęcie przerywa bieg przedawnienia roszczenia. Więcej o tym, gdzie składać skargi na lotnisko, bagaż czy parking, w poradniku reklamacja na lotnisku lub parkingu.
Jakie dokumenty zbierać
- potwierdzenie rezerwacji i kartę pokładową,
- zrzuty ekranu z informacją o opóźnieniu lub odwołaniu (aplikacja, SMS, e-mail),
- paragony za posiłki, transport i nocleg,
- notatkę, kiedy faktycznie wylądował samolot i kiedy otwarto drzwi,
- korespondencję z przewoźnikiem.
Spóźniłeś się na lot z własnej winy
Jeśli nie zdążysz na odprawę lub do bramki, przepisy o odszkodowaniu nie mają zastosowania. Od razu skontaktuj się z przewoźnikiem: zapytaj o przebukowanie na kolejny lot (zwykle płatne według taryfy) i o to, czy możesz odzyskać opłaty lotniskowe za niewykorzystany odcinek. Uwaga na lot powrotny – część przewoźników anuluje rezerwację na powrót, jeśli pasażer nie poleciał w pierwszą stronę. Reforma przepisów UE ma tego zakazać, ale do jej wejścia w życie warto o tym pamiętać.
Na Lotnisku Chopina odprawa przy stanowiskach zaczyna się 2 godziny przed odlotem (przy lotach dalekodystansowych 3 godziny). Jak przygotować się do kontroli, opisujemy w tekście o kontroli bezpieczeństwa na lotnisku, a jakie dokumenty zabrać – w tekście o dokumentach potrzebnych do podróży międzynarodowych.
Co zmieni reforma przepisów UE
13 lipca 2026 r. Rada UE ostatecznie zatwierdziła nowelizację rozporządzenia 261/2004, uzgodnioną z Parlamentem Europejskim w czerwcu 2026 r. Nowe przepisy zaczną obowiązywać 12 miesięcy i 20 dni po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE – do tego czasu stosuje się dotychczasowe zasady. Najważniejsze zmiany według Rady UE:
- odszkodowanie nadal od 3 godzin opóźnienia, w podobnej wysokości (250, 400 i 600 euro),
- przewoźnik musi w ciągu 96 godzin od przylotu poinformować elektronicznie o prawie do odszkodowania i od razu potwierdzić otrzymanie wniosku, a odpowiedzieć w ciągu 30 dni,
- napoje co 2 godziny oczekiwania, posiłek po 3 godzinach i kolejne co 5 godzin (do trzech dziennie), dostęp do internetu i dwie rozmowy telefoniczne,
- przelot zastępczy w ciągu 3 godzin – inaczej pasażer może sam zorganizować podróż i żądać zwrotu do 400% ceny biletu,
- lista nadzwyczajnych okoliczności i obowiązek ich udowodnienia przez przewoźnika,
- zakaz odmowy przyjęcia na lot powrotny z powodu niewykorzystania lotu w pierwszą stronę,
- ceny biletów pokazywane domyślnie z bagażem podręcznym, a rodziny i osoby o ograniczonej sprawności ruchowej siedzące razem bez dopłat.
Przy długim locie warto też zadbać o komfort na wypadek opóźnienia – podpowiadamy, jak przygotować się do długodystansowego lotu.
Źródła: rozporządzenie (WE) nr 261/2004 – EUR-Lex, Rzecznik Praw Pasażerów przy Prezesie ULC, porozumienie Rady i Parlamentu (15.06.2026), ostateczna zgoda Rady UE (13.07.2026), odprawa na Lotnisku Chopina.