Najciekawsze samoloty wojskowe świata – od SR-71 po F-35 w polskich barwach

Samoloty wojskowe często wyprzedzają lotnictwo cywilne o całe dekady – to w nich najpierw pojawiały się silniki odrzutowe, materiały kompozytowe i cyfrowe sterowanie. Wybraliśmy konstrukcje, które zapisały się w historii albo dziś wyznaczają kierunek rozwoju, i dodaliśmy przegląd samolotów, którymi latają Polskie Siły Powietrzne.

F-35 Lightning II – samolot piątej generacji

F-35 amerykańskiego koncernu Lockheed Martin to wielozadaniowy myśliwiec trudno wykrywalny dla radarów. Pierwszy lot odbył się w grudniu 2006 r. Powstały trzy wersje: F-35A startujący z lotnisk, F-35B zdolny do pionowego lądowania i F-35C dla lotniskowców. Zbudowano już ponad 1300 egzemplarzy, a samolot kupiło wiele państw NATO i sojuszników USA.

Polska podpisała umowę na 32 samoloty F-35A w styczniu 2020 r. Według Wojska Polskiego 22 maja 2026 r. pierwsze trzy F-35 wylądowały w bazie w Łasku, która jest ich bazą macierzystą. Kolejne mają dołączać w następnych latach.

F-22 Raptor – myśliwiec nie na sprzedaż

F-22 był pierwszym seryjnym myśliwcem piątej generacji. Do służby w lotnictwie USA wszedł w 2005 r., a produkcję zakończono w 2011 r. po zbudowaniu 195 egzemplarzy. Amerykańskie prawo zabrania jego eksportu, więc latają nim wyłącznie Siły Powietrzne USA.

B-2 Spirit – bombowiec w kształcie skrzydła

B-2 to strategiczny bombowiec w układzie latającego skrzydła, zaprojektowany tak, by był jak najtrudniejszy do wykrycia. Pierwszy lot odbył się w 1989 r. Zbudowano tylko 21 samolotów, z których 19 wciąż służy. Jego następcą ma być nowy bombowiec B-21 Raider.

SR-71 Blackbird – rekordzista prędkości

Samolot rozpoznawczy SR-71 latał ponad trzy razy szybciej od dźwięku na wysokości ok. 26 km. W 1974 r. pokonał trasę z Nowego Jorku do Londynu w niecałe dwie godziny. Wycofano go pod koniec lat 90., ale wciąż pozostaje najszybszym załogowym samolotem z silnikami odrzutowymi zasysającymi powietrze z atmosfery. Z 32 zbudowanych egzemplarzy 12 utracono w wypadkach – żaden nie został zestrzelony.

C-130 Hercules – transportowiec na każdą okazję

Czterosilnikowy turbośmigłowy C-130 wzbił się w powietrze w 1954 r. i jest produkowany do dziś – to najdłużej nieprzerwanie budowany samolot wojskowy. Zbudowano ponad 2700 egzemplarzy, które służą w ponad 60 państwach. Używa ich także polskie lotnictwo transportowe.

Europejskie myśliwce: Eurofighter, Rafale i Gripen

• Eurofighter Typhoon – wspólny projekt Wielkiej Brytanii, Niemiec, Włoch i Hiszpanii; w służbie od 2003 r., zbudowano ponad 600 egzemplarzy.
• Dassault Rafale – francuski myśliwiec wielozadaniowy w służbie od 2000 r.; oprócz Francji kupiły go m.in. Indie, Egipt, Katar, Grecja i Chorwacja.
• Saab JAS 39 Gripen – lekki szwedzki myśliwiec w służbie od 1996 r.; latają nim m.in. Szwecja, Czechy, Węgry i Brazylia.

Samoloty Polskich Sił Powietrznych

• F-35A – pierwsze trzy maszyny w Łasku od maja 2026 r.
• F-16C/D Jastrząb – 48 samolotów kupionych w 2003 r., dostarczanych od 2006 r.; podstawa polskiego lotnictwa bojowego, czekająca na modernizację do nowszego standardu.
• FA-50 – koreańskie lekkie samoloty bojowe zamówione w 2022 r. (48 sztuk w dwóch wersjach); pierwsze dotarły w 2023 r.
• MiG-29 – samoloty z czasów Układu Warszawskiego stopniowo wycofywane ze służby; część Polska przekazała Ukrainie w 2023 r.
• Transport: C-130 Hercules, C-295M i M28 Skytruck, a do przewozu najważniejszych osób w państwie Boeingi 737 i Gulfstreamy G550 – opisujemy je w artykule o samolotach VIP.

Historię polskiego i światowego lotnictwa – także wojskowego – przybliża artykuł o historii awiacji. Wiele zabytkowych samolotów wojskowych zobaczysz w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.

Najczęstsze pytania