Osoby z niepełnosprawnością i o ograniczonej sprawności ruchowej mają w Unii Europejskiej prawo do bezpłatnej pomocy na lotnisku i w samolocie. Żeby wszystko przebiegło sprawnie, potrzebę asysty trzeba zgłosić z wyprzedzeniem, a sprzęt – przygotować do przewozu. Poniżej opisujemy odprawę krok po kroku na przykładzie Lotniska Chopina i PLL LOT (stan na początek października 2026 r.).
Asysta PRM – bezpłatna pomoc na każdym etapie
Asysta PRM (Passengers with Reduced Mobility) to bezpłatna pomoc dla osób z niepełnosprawnością i o ograniczonej sprawności ruchowej. W Unii Europejskiej zapewniają ją zarządzający lotniskami na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1107/2006. Na Lotnisku Chopina asystenci mogą towarzyszyć pasażerowi od zgłoszenia się na lotnisku aż do zajęcia miejsca w samolocie, a po przylocie – od wyjścia z samolotu do wskazanego miejsca, np. postoju taksówek. Pasażer decyduje, w jakim zakresie potrzebuje pomocy.
Krok 1. Zgłoś potrzebę asysty najpóźniej 48 godzin przed lotem
Asystę zgłasza się przewoźnikowi lub organizatorowi wycieczki – najlepiej przy rezerwacji, ale nie później niż 48 godzin przed planowanym wylotem. W LOT służy do tego formularz specjalnej pomocy na stronie przewoźnika. Bez wcześniejszego zgłoszenia lotnisko również pomoże, ale trzeba liczyć się z dłuższym oczekiwaniem.
Przy zgłoszeniu podaj rodzaj potrzebnej pomocy (np. czy możesz pokonać schody samolotu, czy potrzebujesz wózka na całej trasie) oraz informacje o sprzęcie, z którym podróżujesz.
Krok 2. Dojazd i parking
Na wielu lotniskach są miejsca parkingowe dla osób z niepełnosprawnością i ulgi – np. w Katowicach i Lublinie postój do 30 minut jest bezpłatny, a na Lotnisku Chopina można wydłużyć bezpłatny postój w strefie Kiss&Fly do 20 minut przy wysadzaniu osoby z niepełnosprawnością. Szczegóły opisujemy w tekście o parkingach dla osób z niepełnosprawnościami.
Krok 3. Zgłoszenie na lotnisku i odprawa
Na Lotnisku Chopina po przyjeździe zgłosisz się:
- przy pylonach SOS – czterech na poziomie odlotów i jednym w łączniku terminalu ze stacją kolejową,
- w punktach informacji lotniskowej,
- przy stanowisku odprawy swojego lotu.
Jeśli asysta została zgłoszona 48 godzin wcześniej, personel ma być dostępny w ciągu 10 minut. Przy stanowisku odprawy pokazujesz dokument tożsamości i nadajesz bagaż – w tym sprzęt, który nie poleci w kabinie.
Krok 4. Kontrola bezpieczeństwa
Na Lotnisku Chopina osoby o ograniczonej sprawności ruchowej, kobiety w ciąży, rodziny z małymi dziećmi i osoby z rozrusznikiem serca mogą skorzystać z dedykowanego przejścia w strefach kontroli, oznaczonego piktogramami. Osoby z rozrusznikiem lub implantem powinny poinformować o tym pracownika kontroli przed przejściem przez bramkę – kontrola może zostać przeprowadzona inną metodą. Leki i sprzęt medyczny wykłada się do kontroli; leki płynne niezbędne w podróży można przewozić ponad limit 100 ml. Przebieg kontroli opisujemy w tekście o kontroli bezpieczeństwa i odprawie na lotnisku.
Wózek, pomoce ruchowe i sprzęt medyczny
W LOT pasażer z niepełnosprawnością może bezpłatnie zabrać – poza limitem bagażu – do dwóch pomocy ruchowych, np. kule, balkonik, laskę lub wózek, a także sprzęt medyczny do użytku osobistego, np. koncentrator tlenu (POC), aparat CPAP czy pompę insulinową. Przewóz wózka elektrycznego wymaga spełnienia osobnych wymagań dotyczących baterii – przewoźnik publikuje je w dokumencie o transporcie wózków. Zgłoś taki wózek z wyprzedzeniem i zabierz instrukcję odłączania baterii.
Własny wózek zwykle oddaje się przy wyjściu do samolotu, a na pokład pasażer przesiada się na wózek pokładowy. Poproś, by Twój wózek został zwrócony przy drzwiach samolotu po przylocie.
Przesiadki
Przy przesiadce asysta powinna obejmować cały przelot – zgłoś to przewoźnikowi i zaplanuj dłuższy czas na przesiadkę, bo przejazd między wyjściami z asystą trwa dłużej. Więcej w tekście o tym, jak zorganizować przesiadkę i odprawę osoby z niepełnosprawnością.
Prawa i skargi
Jeśli asysta nie została zapewniona lub sprzęt uległ uszkodzeniu, złóż skargę: w sprawie asysty na lotnisku – do zarządzającego lotniskiem (na Lotnisku Chopina: skargi.reklamacje@ppl.pl), w sprawie sprzętu i obsługi na pokładzie – do przewoźnika. Pasażerowie z niepełnosprawnością mogą też złożyć skargę do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego.
Przyjęta w 2026 r. reforma praw pasażerów UE wzmacnia prawa osób z niepełnosprawnością – przewiduje m.in. odszkodowanie, gdy lotnisko nie zapewni wystarczającej pomocy, pierwszeństwo przy asyście i zmianie trasy, przewóz sprzętu i psów asystujących bez dodatkowego ubezpieczenia oraz bezpłatną wymianę zgubionego lub uszkodzonego sprzętu. Zacznie obowiązywać 12 miesięcy i 20 dni po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE. Więcej poradników znajdziesz na naszym blogu – odprawa osób niepełnosprawnych i inne tematy.
Źródła: asysta PRM – Lotnisko Chopina, odprawa i kontrola – Lotnisko Chopina, pomoce ruchowe i sprzęt medyczny – PLL LOT, przewóz wózków – PLL LOT, reforma praw pasażerów – Rada UE.