Samoloty regionalne: ATR 72, Dash 8-400 (Q400) i Bombardier CRJ

Na krótkich trasach, gdzie duży odrzutowiec leciałby w połowie pusty, pracują samoloty regionalne. Trzy najbardziej znane konstrukcje tej klasy to turbośmigłowe ATR 72 i Dash 8-400 (znany jako Q400) oraz odrzutowe CRJ. Wszystkie latały w Polsce, choć dziś w regularnym ruchu pasażerskim spotkasz je u nas głównie w barwach zagranicznych przewoźników.

Porównanie w skrócie

Samolot	Napęd	Miejsca	Status produkcji
—	—	—	—
ATR 72-600	2 silniki turbośmigłowe PW127XT	44–78	produkowany
Dash 8-400 (Q400)	2 silniki turbośmigłowe PW150A	do 90	produkcja wstrzymana
CRJ700/900/1000	2 silniki odrzutowe GE CF34	78–104	zakończona (2020)

ATR 72 – najpopularniejszy turbośmigłowiec

ATR to wspólna firma Airbusa i włoskiego Leonardo z siedzibą w Tuluzie. Prototyp ATR 72 wzbił się w powietrze 27 października 1988 r., a pierwszy przewoźnik – fiński Finnair – zaczął nim latać w 1989 r. Obecna wersja, ATR 72-600, jest w służbie od 2011 r.

Według ATR samolot 72-600 zabiera od 44 do 78 pasażerów, z pełnym obciążeniem leci na odległość ok. 1370 km, a do startu potrzebuje ok. 1300 m pasa. Producent podkreśla niską emisję CO₂ na miejsce w porównaniu z odrzutowcami regionalnymi. W 2025 r. ATR dostarczył 32 samoloty, a jego maszyny latają u ok. 200 linii w ponad 100 krajach. Mniejszego brata, ATR 42, opisujemy w artykule ATR 42 i Saab 340.

Dash 8-400 (Q400) – najszybszy z turbośmigłowców

Dash 8-400 powstał w kanadyjskim Bombardierze; od 2019 r. program należy do firmy De Havilland Canada. Do służby wszedł w 2000 r. Producent podaje, że to turbośmigłowiec o największej pojemności – do 90 miejsc – a w eksploatacji jest ponad 620 egzemplarzy u ponad 70 właścicieli i operatorów. Q400 leci wyraźnie szybciej od ATR 72, dzięki czemu sprawdza się także na trasach dłuższych niż godzina. Kosztem jest większe zużycie paliwa. W 2020 r. producent wstrzymał produkcję, a jej wznowienie uzależnił od popytu.

Bombardier CRJ – regionalny odrzutowiec

Seria CRJ (Canadair Regional Jet) to odrzutowce regionalne z silnikami umieszczonymi z tyłu kadłuba. Pierwszy CRJ wzbił się w powietrze 10 maja 1991 r., a do służby wszedł w 1992 r. w Lufthansie CityLine. Rodzina obejmuje wersje od 50-miejscowych CRJ100/200 po CRJ1000 ze 104 miejscami. W 2020 r. program przejęła japońska grupa Mitsubishi Heavy Industries, a produkcja zakończyła się w grudniu tego roku – ostatni z 1945 zbudowanych samolotów trafił do amerykańskich linii SkyWest 28 lutego 2021 r. CRJ wciąż latają m.in. w USA, gdzie obsługują regionalne połączenia dużych przewoźników.

Samoloty regionalne w Polsce

• LOT i Eurolot – PLL LOT latał samolotami ATR 72 do 2001 r., później turbośmigłowce przejął regionalny Eurolot, który latał ATR 42 i ATR 72. W 2012 r. Eurolot zaczął odbierać nowe Q400. Po likwidacji Eurolotu w 2015 r. samoloty przeszły do LOT. LOT miał łącznie 12 Q400 i pożegnał je 1 stycznia 2023 r. – ostatni rejs odbył się z Gdańska do Warszawy. Od tego czasu LOT nie ma we flocie turbośmigłowców.
• SprintAir – warszawski przewoźnik, który dziś lata towarowymi ATR 72 i Saab 340, głównie z ładunkami kurierskimi i pocztą.

Na krótkich trasach krajowych LOT używa dziś odrzutowych Embraerów E-Jet, a od 2027 r. ma odbierać zamówione Airbusy A220.

Przyszłość: hybrydy i nowe paliwa

W styczniu 2022 r. ATR przeprowadził pierwszy lot samolotu pasażerskiego, w którym oba silniki zasilało w 100% zrównoważone paliwo lotnicze (SAF). W ramach unijnych programów firma pracuje nad hybrydowo-elektrycznym demonstratorem na bazie ATR 72-600, który ma powstać do końca 2029 r. Więcej o takich projektach przeczytasz w artykule o samolotach przyszłości.

Najczęstsze pytania